De Keuze

5 februari 2026 in de trein in Zuid-India. Met 8 uur te gaan krijg ik het boek De Keuze van Edith Eger in mijn handen gedrukt. Even ga ik terug in de tijd naar 22 j toen ik mijn scriptie schreef over de psychologische en juridische dimensies van ‘crimes of obedience’. Ik verslond vele boeken: Primo Levi, Hanna Arendt, Viktor Frankl, concentratiekampdagboeken.

“Ja, duik ik er weer in?” denk ik bij mezelf. Als deze holocaustgetuigenissen je één ding bijbrengen is het de enorme capaciteit, psychologische vindingrijkheid en weerbaarheid van de mens. Het licht en het donker dat wij allemaal zijn. Het zuigt me ook nu weer vast en ik lees het boek in twee dagen uit.

Wat maakt dat je zoiets overleeft? Hoe neem je de rol die je aangereikt krijgt? En dan het er méé leven? Waar put een mens hoop en kracht uit in zulke tegenslag? Hoe overkom je onrecht, dat de ziel eigenlijk niet kan bevatten.

Twee dagen geleden is Edith Eger overleden met 98 jaar. Zij heeft met interne en externe inspanning deze antwoorden gevonden. Zij was een holocaust overlever met een legacy als psycholoog en als humanistisch spreker. Ze noemde haar therapeutische aanpak zelf ‘keuzetherapie’, gebaseerd op het idee dat vrijheid in essentie de mogelijkheid is om te kiezen hoe je reageert op het leven. Iets dat ik als therapeut, coach en trainer letterlijk deel. Innerlijk werk geeft vrijheid. Vrijheid = keuzemogelijkheden in je reactie en handelingsrepetoire ontdekken. Opties voelen, leren en leven waarvan je niet wist dat je ze had en de door jezelf gebouwde hekken (aannames) afbreken.

In onze tijd van focus op wellbeing en comfort maximalisatie (terwijl we in grote getallen lijden aan burnout en levensstijlziekten) is de 98-jarige leeftijd van Edith Eger voor mij opvallend. Tegenover supplementen en morning routines met macha latte, kreeg Edith in haar jonge jaren angst, honger, uitputting en psychologische terreur te verduren. Intensiteit wakkert soms een inmens krachtig reservoir aan.

Met reden.

Wellicht werd haar eerdere overleving gesteund door haar training als turnster, de liefde voor haar zus, en het morele kader dat zij kon ontwikkelen. Maar dan het voornaamste. Zij heeft haar ervaring daarna kunnen alchemiseren in kracht, hoop, en een missie. Rouw en schuld werden vergiffenis, liefde en begrip voor haar medemens.

Zij had een leerzame boodschap te delen:
-              Kies je slachtofferschap of (over)leven? Lijden is universeel, de slachtofferrol optioneel.
-              Vrijheid zit van binnen – (die gevangenis afbreken, is even belangrijk als die buiten);
-              Voelen is noodzakelijk om te helen;
-              Jezelf accepteren en kunnen vergeven is zo moeilijk en toch een cruciale stap naar vrijheid;
-              Pijn tussen mensen is niet te vergelijken. Toch, als Edith het kan, kan jij het wellicht ook

Een erfenis om levend te houden. Lees het boek!

#editheger #vrijheid #holocaust #legacy #leven #humanisme #mentalegezondheid #trauma #kracht